samedi, août 23, 2008

Mededogen tegen verwijten

Verwijten op je bord? Een grote pil mededogen en slikken die handel. Het vergemakkelijkt de vertering en vermijdt dat je op dezelfde manier terugreageert.

"Om onzelfzuchtigheid of mededogen in mijzelf op te wekken doe ik bepaalde geestelijke oefeningen die de liefde voor alle levende wezens, inclusief mijn zogenaamde vijanden vermeerdert. Ik herinner mijzelf er bijvoorbeeld aan dat het het handelen van de menselijke wezens is waardoor ik denk dat het mijn vijanden zijn, en niet de menselijke wezens zelf. Wanneer deze handelingen veranderen zou dezelfde persoon gemakkelijk een goede friend kunnen worden. (...) Ik herinnerde mij voortdurend de leer van de Boeddha, dat onze vijand in en bepaald opzicht onze grootste leraar is."
(uit: Vrijheid in ballingschap. De Dalai Lama)


"Mededogen is de wens dat anderen verlost worden van hun lijden.
Als eerste stap op weg naar een mededogend hart moeten we empathie ontwikkelen en ons inleven in anderen. We moeten de ernst van hun lijden erkennen. Des te beter we ons in de ander inleven, des te ondraaglijker vinden we het dat hij of zij moet lijden. Met inleving bedoel ik niet fysieke nabijheid, en ze is niet noodzakelijk emotioneel. Het is een gevoel van verantwoordelijkheid, van betrokkenheid bij de ander. Om deze betrokkenheid te ontwikkelen moeten we ons de verdiensten van bekommering om het welbevinden van anderen voor ogen houden. We moeten inzien dat dit ons innerlijk geluk en gemoedsrust schenkt. We moeten herkennen dat anderen ons mogen en respecteren als gevolg van onze houding tegenover hen. We moeten de feilen van zelfzuchtigheid onderkennen, we moeten inzien dat ze tot verkeerd gedrag leidt en dat we ons rijk rekenen op kosten van anderen.
Het is eveneens belangrijk dat we nadenken over de vriendelijkheid van anderen. Ook dat besef is de vrucht van het cultiveren van empathie. We moeten herkennen dat onze voorspoed daadwerkelijk afhangt van de medewerking en bijdrage van anderen. Elk aspect van onze huidige voorspoed is te danken aan de inspanningen van anderen. Eén blik op de gebouwen waarin we wonen en werken, de wegen waarop we rijden, de kleren die we dragen of het voedsel dat we eten doet ons beseffen dat erin is voorzien door anderen. Dat zou allemaal niet bestaan om van te genieten en te gebruiken zonder de vriendelijkheid van zovele onbekenden. Als we er op deze over nadenken, neemt onze waardering voor anderen toe, kunnen we ons beter in hen inleven en groeit onze verbondenheid met hen.
We moeten leren herkennen hoe afhankelijk we zijn van degenen met wie we mededogen hebben. Daardoor wordt de verbondenheid nog groter. We moeten er voortdurend op bedacht zijn anderen niet door een egoïstische bril te bekijken. We moeten oog krijgen voor hun enorme bijdrage aan onze voorspoed. Wanneer we onszelf niet langer als het middelpunt van de wereld beschouwen, kunnen we een wereldbeeld huldigen dat elk schepsel in zijn waarde laat.
We moeten niet verwachten dat onze kijk op anderen plotsklaps verandert."
(uit "Open je hart" door Nicolaas Vreeland en De Dalai Lama)